Ulnar Oluk Sendromu Cerrahisi

Ulnar Oluk Sendromu (Kübital Tünel) Cerrahisi Nasıl Yapılır? İyileşme Süreci

Elden başlayıp kol boyunca yukarı uzanan üç ana sinirden biri olan ulnar sinir, omurilikten çıktıktan sonra parmaklarımıza kadar giden uzun bir yol kat eder. Bu yolculuk sırasında sinirin dış etkenlere ve sıkışmaya en açık olduğu yer, dirseğin iç arka kısmında bulunan ve halk arasında “elektrik kemiği” olarak bilinen kemik oluktur. Tıp literatüründe kübital tünel veya ulnar oluk olarak adlandırılan bu dar anatomik tünelden geçen sinirin; bası altında kalması, gerilmesi veya zedelenmesi neticesinde ortaya çıkan klinik tabloya Ulnar Oluk Sendromu (Kübital Tünel Sendromu) adı verilir. El bileğindeki karpal tünel sendromundan sonra üst ekstremitede en sık görülen ikinci tuzak nöropatidir. Erken evrelerde sadece serçe parmağı ve yüzük parmağında uyuşmayla başlayan bu sinsi hastalık, ihmal edildiğinde el kaslarında kalıcı erimelere ve elin bir daha düzelmeyecek şekilde “pençe el” formunu almasına yol açar. Doç. Dr. Miktat Kaya, İstanbul Şişli’deki muayenehanesinde ulnar sinir sıkışmalarının nörolojik ve anatomik haritasını titizlikle çıkarmakta, hastaların el becerilerini ve güçlerini koruyan mikroskobik gevşetme cerrahilerini başarıyla uygulamaktadır.

Ulnar Oluk Sendromu Neden Oluşur? Risk Faktörleri

Ulnar sinirin dirsek arkasındaki tünelde sıkışması genellikle uzun süreli ve tekrarlayan mekanik zorlanmalar neticesinde gelişir. En yaygın etiyolojik nedenler şunlardır:

• Dirseğin Uzun Süre Bükülü (Fleksiyonda) Tutulması: Dirsek büküldüğünde ulnar oluğun hacmi daralır ve sinir kemik çıkıntı üzerinde gerilir. Uyurken elleri göğse doğru çekip dirsekleri aşırı bükmek, telefonla konuşurken veya bilgisayar başında çalışırken dirsekleri uzun süre bükülü tutmak siniri sürekli baskılar.
• Sürekli Dirseğe Dayanma Alışkanlığı: Masa başında çalışanların, şoförlerin veya dirseklerini sürekli sert zeminlere dayayarak iş yapan kişilerin tünel üzerindeki yumuşak dokuları ezilir ve sinir kronik travmaya maruz kalır.
• Geçirilmiş Dirsek Travmaları ve Kırıklar: Geçmiş yıllarda yaşanmış dirsek kırıkları, çıkıkları veya dirsek eklemi çevresindeki kireçlenmeler (osteofitler), tünelin iç mimarisini bozarak sinire binen yükü artırır.
• Anatomik Varyasyonlar ve Sublüksasyon: Bazı bireylerde ulnar sinir, dirsek büküldüğünde tünelin içinde sabit kalamaz ve kemiğin üzerinden öne doğru atlar (sublüksasyon). Bu sürekli sürtünme hareketi sinirde kronik ödem ve hasar yaratır.

Ulnar Oluk Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın klinik semptomları hafif bir karıncalanmadan başlayıp, el fonksiyonlarının tamamen yitirilmesine kadar uzanan geniş bir yelpazede ilerler:

Serçe ve Yüzük Parmağında Geçmeyen Uyuşma ve Karıncalanma

Ulnar sinir, serçe parmağının tamamı ile yüzük parmağının dış yarısının hissini sağlar. Hastalar özellikle geceleri uykudan uyandıran veya telefon tutarken, direksiyon başındayken artan bir uyuşukluktan şikayet ederler.

El Becerilerinde Azalma ve Sakarlık

Hastalık ilerledikçe elin ince motor becerileri bozulur. Hasta gömlek düğmesini iliklerken, anahtarla kapıyı açarken, iğneden iplik geçirirken veya yazı yazarken zorlanmaya başlar. Elde tutulan bardak veya tabaklar farkında olmadan düşebilir.

Kas Erimeleri ve El Ayasında Çökme

Ulnar sinir eldeki küçük kasların (interözöz kaslar) çok büyük bir kısmını uyarır. Sıkışma kronikleştiğinde, başparmak ile işaret parmağı arasındaki kas dokusu başta olmak üzere el sırtındaki ve ayasındaki kaslar erimeye başlar. El adeta zayıflar ve kemikli bir görünüm alır.

Pençe El Deformitesi (Claw Hand)

İleri evre ulnar oluk sendromunun en dramatik sonucudur. Kasların felç olmasına bağlı olarak serçe ve yüzük parmağı eklemlerden geriye doğru bükülürken uç kısımları içeri kıvrılır. El, fonksiyonunu tamamen kaybetmiş bir pençe görünümüne bürünür.

Teşhis ve Elektro fizyolojik Değerlendirme Süreci

Doğru tedavi stratejisi için sıkışmanın seviyesini (boyun fıtığı mı, dirsek mi yoksa el bileği mi) netleştirmek hayati önem taşır. Doç. Dr. Miktat Kaya, Şişli’deki muayenehanesinde teşhis sürecini şu klinik adımlarla yönetir:

1. Detaylı Nörolojik Muayene ve Tinel Testi: Dirsek arkasındaki ulnar oluğa parmak ucuyla hafifçe vurulduğunda (Tinel belirtisi), serçe parmağına doğru elektrik çarpması hissinin yayılması sıkışmanın en net klinik kanıtıdır. Ayrıca el kaslarının gücü milimetrik olarak ölçülür.
2. EMG (Elektromiyografi): Altın standart testtir. Sinirin dirsek bölgesinden geçerken elektrik iletim hızının ne derece yavaşladığını gösterir. Sıkışmanın derecesini (hafif, orta, ileri) nesnel olarak ortaya koyarak ameliyat kararının verilmesini sağlar.
3. Dirsek Ultrasonu veya MR: Tünel içinde sinire baskı yapan bir ganglion kisti, kemik çıkıntı veya tümöral bir yapı olup olmadığını anatomik olarak görüntülemek amacıyla tercih edilir.

Ulnar Oluk Sendromu Cerrahisi: Mikroskobik İn Situ Nöroliz

Hafif ve erken evre vakalarda dirseği düz tutmayı sağlayan gece okelleri, fizik tedavi ve antiinflamatuar ilaçlar denenebilir. Ancak EMG’de orta veya ileri derece sıkışma saptanan, el kaslarında erime başlamış veya ameliyatsız yöntemlerle ağrısı geçmeyen hastalarda tek kesin çözüm cerrahidir. Ameliyatın temel amacı, sinirin üzerindeki kalınlaşmış doku bandını (Osborne bağı) keserek siniri tamamen özgürleştirmektir.

Mikrocerrahi Yöntemin Teknolojik Üstünlükleri

Doç. Dr. Miktat Kaya tarafından tam teşekküllü ameliyathane şartlarında, lokal anestezi, sedasyon veya aksiller blok (kolun uyuşturulması) eşliğinde gerçekleştirilen **Mikroskobik Ulnar Sinir Gevşetmesi** ameliyatı şu aşamalardan oluşur:

• Minimal Kesiden Giriş: Dirseğin iç kısmından, sinirin anatomik hattına sadık kalınarak yaklaşık 3-4 santimetrelik küçük bir estetik kesi yapılır.
• Mikroskop Altında Nöroliz: Cerrahi mikroskop devreye alınarak ulnar sinir yüksek büyütmede izlenir. Siniri çevreleyen tüm bağlar, kalınlaşmış fasyalar ve bası unsurları mikro-makaslar yardımıyla titizlikle kesilir. Sinirin kendi kılcal damarları (vasa nervorum) korunarak sinir tamamen rahatlatılır (in situ nöroliz).
• Sinir Transpozisyonu (Gerekli Durumlarda): Eğer ulnar sinir dirsek büküldüğünde kemiğin üzerinden öne doğru kayıyorsa veya dirsek yapısında ileri derece kireçlenme varsa, sinir sadece serbestleştirilmekle kalmaz; dirsek kemiğinin ön tarafındaki güvenli bir kas yatağına taşınır (anterior transpozisyon). Böylece dirsek hareketlerinde sinirin bir daha gerilmesi tamamen önlenir.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Sosyal Hayata Dönüş

Mikrocerrahi yöntem sayesinde ameliyat sonrasında doku hasarı ve kanama minimum düzeyde kalır. Sadece gevşetme yapılan hastaların kolları alçıya alınmaz; ertesi gün parmak ve dirsek hareketlerine hemen başlanabilir. Sinir taşınması (transpozisyon) yapılan vakalarda ise dokuların iyileşmesi için kol yaklaşık 10-12 gün hafif bir atelle dinlendirilir.

• Ağrı ve Uyuşukluğun Geçme Süresi: Ameliyattan hemen sonra dirsekteki o künt ve rahatsız edici ağrı ortadan kalkar. Ancak parmaklardaki uyuşukluğun geçmesi ve eriyen kasların geri kazanılması, sinirin günde 1 mm hızla kendini yenileme kapasitesine bağlı olarak haftalar veya aylar sürebilir.
• Premium Şişli Takip Programı: Ameliyat sonrasında dikişler 12-14. günlerde Şişli’deki muayenehanemizde alınır. Doç. Dr. Miktat Kaya, el kaslarında ağır erime olan hastalar için ameliyatın 3. haftasından itibaren el fizyoterapisi ve kas güçlendirici egzersiz protokollerini yakından koordine eder.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Ulnar oluk sendromu ameliyatı geciktirilirse ne olur?

Sinir sıkışmaları zamana karşı yarışır. Eğer ameliyat çok geciktirilirse sinir lifleri geri dönüşümsüz olarak ölür. Bu aşamadan sonra ameliyat yapılsa bile eldeki kas erimeleri ve pençe el deformitesi tamamen düzelmeyebilir. Dolayısıyla semptomlar yerleşmeden cerrahi gevşetme yapılması hayati önem taşır.

2. Ameliyat el bileğinden mi yoksa dirsekten mi yapılıyor?

Karpal tünel sendromu el bileğinden yapılırken, ulnar oluk sendromu ameliyatı doğrudan dirsek bölgesinden (dirseğin iç yanındaki oluktan) gerçekleştirilir. Sıkışmanın kaynağı dirsek olduğu için müdahale de buraya yapılır.

3. Ameliyattan sonra masa başı işime ne zaman dönebilirim?

Yalnızca mikroskobik gevşetme yapılan hastalar, kollarını zorlamamak ve dirseklerini sert masaya dayamamak şartıyla ameliyattan 3-4 gün sonra bilgisayar kullanımı gibi hafif masa başı işlerine geri dönebilirler. Ağır fiziksel güç gerektiren işler için ise 4-6 hafta beklenmesi önerilir.

4. İl dışından veya yurt dışından gelecek hastalar için cerrahi süreç nasıl planlanır?

İstanbul dışından başvuran hastalarımızın güncel EMG raporları ve nörolojik muayene bulguları dijital kanallardan iletilebilir. Ameliyat kararı kesinleşen hastalarımız için İstanbul Şişli’deki muayenehanemizde operasyon günü sabahı ön tetkikler yapılır ve hasta aynı gün ameliyata alınır. Ameliyattan 1 gün sonra yapılacak ilk pansumanın ardından hastalarımız güvenle memleketlerine dönebilirler. Detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

5. Ameliyattan sonra hastalık tekrarlar mı?

Deneyimli bir el ve sinir cerrahı tarafından mikroskop altında tam gevşetme yapılan vakalarda nüks (tekrarlama) oranı %1-2’nin altındadır. Tekrarlama genellikle ameliyatta siniri sıkıştıran tüm bantların tam kesilmemesi veya cerrahi sahada aşırı yara izi (skar) dokusu oluşması neticesinde gelişir. Doç. Dr. Miktat Kaya, nüks riskini önlemek adına ameliyat esnasında sinir çevresine yapışıklık önleyici özel bariyer jeller uygulamaktadır.

Bu içerik, kullanıcıları bilgilendirme amacıyla Doç. Dr. Miktat Kaya tarafından tıbbi yönden incelenerek onaylanmıştır. Sitedeki bilgiler hekim muayenesi ve tanı sürecinin yerine geçemez.